Een paar weken geleden is hier in Duitsland het derde deel (Der Kleine Bruder) van Sven Regeners trilogie over het leven van Frank Lehmann verschenen. Van de drie boeken is dit deel het minst grappig en het meest sentimenteel. Op zich is dat geen nadeel, maar er mist daardoor wel iets. Misschien ligt het probleem erin dat Frank Lehmann in dit deel gelukkig is, of het begint te worden. Le bonheur se raconte mal, schijnt de Franse schrijver Flaubert eens gezegd te hebben, het geluk laat zich slecht vertellen.

In Der Kleine Bruder rijdt Frank samen met de punker Wolli naar Berlijn. Het is begin jaren tachtig en de DDR is voor hen niet meer dan een zwarte tunnel naar West-Berlijn. In Berlijn (Kreuzberg, om precies te zijn) gaat Frank op zoek naar zijn broer Manni — die in Berlijn bekend staat als Freddie, tot grote ergernis van Frank. Karl, de vriend van zijn broer, neemt hem mee naar allerhande kroegen, Griekse restaurants en feesten van punkers. Het is koud in Berlijn, er hangen bruine stinkende dampen in de straten en iedereen schijnt er iedereen te kennen.

Maar in de drie boeken van Sven Regener is de achtergrond bijzaak. Waar het bij hem om draait zijn de dialogen en de interne monologen van Frank. Paginalange zinnen met tien keer dachte er, en dialogen waarin mensen niet naar elkaar luisteren, elkaar niet verstaan en het gezegde tevergeefs herhalen. Juist deze tekortkomingen maken de gesprekken zo voelbaar en zo grappig. Het is alsof je zelf in een kleine kroeg met Becks in de hand erachter probeert de komen waar die broer van je uithangt, terwijl performance-kunstenaars het publiek met asbakken, bierflesjes en onzinnige gedichten bekogelen.

Het mooie van deze trilogie is dat hij niet chronologisch is verschenen. Na dit deel, waarin Frank in Berlijn aankomt, komt chronologisch gezien weer het eerste deel, Herr Lehmann, waarin Frank dertig wordt en de muur valt. Kan ik mooi dat boek weer gaan lezen, want samen zijn deze drie romans misschien wel het beste dat ik ooit heb gelezen. En in ieder geval het grappigste.